Leone Battista Alberti
Leone Battista Alberti (veya Leon Battista Alberti) (1404-1472)
İtalyan ressam, şair,
dilbilimci,
filozof,
kriptocu,
müzisyen,
mimar.
Rönesans hareketinin öncülerinden.
Hayatı
İtalya’da mimari sahada
Rönesans hareketlerinin öncülüğünü yapan mimar ve heykelci.
Floransa’nın varlıklı tüccar-bankacı bir ailesine mensub olan Alberti, ailesinin Floransa dışına sürgün edildiği sırada,
1404 senesinde Cenova’da doğdu. Babasından matematik öğrenimi gördü.
Bologna Üniversitesi'nde hukuk öğrenimi gördükten sonra
1428’de kilise hukuku üzerine doktorasını yaptı.
Hukukçuluk mesleğini sevmediği için
1432’de
hümanistleri destekleyen
Roma Papalık Başmahkemesinde sekreter oldu. Kilisenin ileri gelenlerinden biri, Alberti’ye aziz ve şehitlerin hayat hikayelerini öncelikli
Latinceyle yeniden yazma vazifesini verdi. Bundan sonra Alberti’nin geçimini kilise sağladı. Rahipliğe getirilerek papalıktan aldığı sekreterlik maaşının yanısıra
Floransa piskoposluğuna ait Gangalandi Manastırından da papazlık maaşı almaya başladı. İlgisini ve mesaisini tamamen dünyevi konulara yönelterek gösterişli bir
hümanist ve teknik yazılar dizisi ortaya çıkardı. Ailesinin sürgün kararı yürürlükten kalkan Alberti,
4. Eugenus’un
papalık maiyetiyle birlikte
Floransa,
Bologna ve
Ferrara’ya gitti.
Floransa’da heykelci
Donetello ve Mimar
Brunellechi ile kurduğu yakın ilişki neticesinde resimde perspektifi sistemleştirdi.
1436 senesinde
Resim Üzerine adlı kitabında ilk defa üç boyutlu bir görüntünün, iki boyutlu bir levhaya veya duvar yüzeyine resmedilmesine dair kuralları açıkladı. İtalyan resim ve kabartma sanatını doğrudan ve derinden etkileyen kitap, perspektife dayalı
Rönesans üslubunun ferah ve geometrik düzenli kusursuz mekanının ortaya çıkmasına sebeb oldu. Daha sonraları ressam
Piero Della Francesca ve
Leonardo da Vinci gibi kimseler onun çalışmasını iyice geliştirdiler.
İzdüşümsel perspektifte Alberti’nin ilkeleri temel taşı olarak kaldı.
Christopher Columbus’a ilk yolculuğunda yol gösteren haritayı sağlayan
Kozmograf Paolo Toscanelli ile kurduğu dostluk da Alberti’nin
coğrafya ve
astronomi alanında çalışmasını sağladı. Alberti’nin bu bilim dalına yaptığı katkı kendi türünde ilk eser olan bir incelemesidir. Bu incelemede
Roma örnek alınarak bir toprak parçasının ölçülerek haritasının çıkarılmasına dair kuralları belirledi. Yerleşim merkezlerinin ve kırsal alanların planlarının çiziminde temel teşkil eden bu kurallar Alberti’nin
Rönesans hareketlerindeki etkisini gösterir.
Alberti,
Roma’ya döndükten sonra
Papa V. Nicolaus’un mimarlık danışmanı oldu.
Mimarlık Üzerine adlı eserini yazdı. Hayatının son yirmi yılında mimari düşüncelerini birçok önemli yapıda uyguladı.
Floransa’da
Sta. Maria Novella Kilisesi ve
Rucellai Sarayı'nın cephelerinde bu tesir görülür.
1450-
1460 seneleri arasında yoğun biçimde mimarlıkla uğraştı.
Rönesans İtalyası’nın değişik kent ve saraylarını gezdi.
Anıt plan ve maketleri de yapan Alberti,
Rimini’de cephesi zafer takı biçiminde işlenen
Malatesta Tapınağı (S. Francesco Kilisesi),
Mantova’da
S. Sebastiano ve
S. Andrea kiliselerinde de mimari üslubunu ortaya koydu.
Alberti Leone Battista, 1472 senesinde Roma’da öldü.
Edebi Eserleri
Edebiyatla ilgili eserleri arasında, komediler, diyaloglar ve
Aile Üzerine adlı bir inceleme kitabı da yer alır. Bu kitap
Rönesansın ahlâk ve
siyaset anlayışı üzerine yazılmış önde gelen eserlerdendir.
Kaynakça
[http://kitap.hakikatkitabevi.com/cgi-bin/cgi.exe/rehber Rehber Ansiklopedisi]
[http://en.wikipedia.org/wiki/Leon_Battista_Alberti İngilizce Vikipedi Alberti sayfası]
İlgili Olabilecek Başlıklar:
