Kimyasal tepkime

İki veya daha fazla maddenin birbiri ile etkileşmesi sonucu kendi özelliklerini kaybederek yeni özellikte maddeler oluşturmasına '''kimyasal olay''' denir. Bir dizi kimyasal olay, tek bir kimyasal denklemle ifade edilebilir.Kimyasal olaylara kısaca '''tepkime''' denir. ==Kimyasal Tepkimelerde Değişebilen Özellikler== *Atomların hacmi veya çapı *Atomların elektron düzenleri ve sayıları.. *Toplam potansiyel enerji *Toplam mol sayısı *Toplam molekül sayısı *Toplam hacim *Renk,koku,tat gibi fiziksel özellikler ==Kimyasal Tepkimesinin çeşitleri === Sentez Tepkimeleri === İki ya da daha fazla basit yapılı madde daha karmaşık yapılı bir madde oluşturuyorsa böyle tepkimler '''sentez tepkimeleri''' olarak adlandırılır.Ayrıca '''birleşme tepkimeleri''' de denir. 2H2 + O2 ====> 2H2O === Analiz tepkimeleri === Ayrıştırma tepkimelerinin sentez tepkimelerinin tersidir.Karmaşık yapıdaki bir madde kendisini oluşturan daha basit yapılı maddelere ayrışıyorsa bu tepkimeler '''analiz tepkimeleri(ayrışma)'''dır. Ayrıca '''bozulma tepkimeleri''' de denir. 2 H2O ====> 2H2 + O2 ===Metallerin Asitlerle Tepkimeleri=== Metaller asitlerle tepkimeye girdiklerinde tuz ve hidrojen gazı açığa çıkar.Bu tür tepkimelere '''metallerin asitlerle tepkimeleri''' denir. Zn + 2HCl ====> ZnCl2O ===Asit Baz Tepkimeleri=== Asit ve baz tepkimeleri sonucunda ürün olarak tuz ve su oluşur.Bu tepkimeye '''ntürleşme tepkimesi''' de denir. HCl + KOH ====> KCl H2O --> ''''''4. Yer Değiştirme Tepkimeleri • Aktif olan bir elementin, kendinden daha az aktif olan (pasif) bir elementle yer değiştirmesi ile gerçekleşen tepkimelerdir. • Sulu çözelti tepkimelerinin birçoğunda ise anyon ve katyonların her ikisi de yer değiştirir. Çökelme ve nötrleşme tepkimeleri de yer değiştirme tepkimeleridir. Çökelme: Nötrleşme: • Organik bileşiklerde de yer değiştirme tepkimeleri vardır.''' ===Yanma Tepkimeleri=== Bir maddenin oksijen ile tepkimesine yanma(oksitlenme) denir. • Yapısında karbon ve hidrojen bulunduran organik maddeler(hidrokarbonlar) ve yapısında karbon, hidrojen ve oksijen bulunduran organik maddeler yandıklarında karbondioksit ve su oluşur. Tepkime, kimyada iki veya daha çok maddenin başka madde veya maddelere dönüştüğü hadise. Reaksiyon da denir. Kimyasal tepkimede tepkimeye giren maddelerin özellikleri kaybolurken değişik özelliklerde yeni maddeler ürün olarak ortaya çıkar. Fakat tepkimede toplam kütle değişmez. Bir kimyasal tepkimede bağ oluşturan elektronların enerji soğurmasıyla bağ parçalanır. Bu durum yeni bağların oluşmasını mümkün kılar ve enerji açığa çıkar. '''Bir bağın parçalanması için gerekli olan enerji yeni bir bağın oluşmasında açığa çıkan enerjiden daha az olduğunda, bu tepkimeye ısıveren (ekzotermik) tepkime, tersi olduğundaysa ısıalan (endotermik) tepkime denir.''' Yapısında temel element olarak karbon(C) ve hidrojen içeren bileşikler oksijen ile tepkimeye giriyorsa ürün olarak karbondioksit ve su oluşur. Tepkimesinin denkleştirilmesi için daha önce belirttiğimiz gibi önce karbon, sonra Hidrojen ve en son Oksijen atomlarının sayıları eşitlenir. Bunun için organik bileştiğin katsayısı 1 kabul edilip CO2’nin kat sayısı 1, H2Onun katsayısı 2 bulunur. Oksijenleri eşitlemek için önce ürünlerdeki Oksijen sayısı bulunur. 1CO2’deki Oksijen sayısı; 1.2=2’dir.2H2O’daki Oksijen sayısı; 2+2=4’tür. Buna göre girenlerdeki O2’nin katsayısı 2 yazılırsa Oksijen sayıları da eşitlenmiş olur. CH4+2O2--CO2+2H2O ÖRNEĞİN; eğer organik bileşiğin yapısında oksijen atomu varsa; C2H5OH+O2—CO2+H2O CO2 ve H2O’nun katsayıları C2H5OH’ın katsayısı 1 kabul edilerek sarayla 2 ve 3 olarak bulunur . C2H5OH+O2--2CO2+3H2O Şimdi ürünlerdeki oksijen sayısını bulalım 2 CO2 deki sayısı; 2*2=4 3H2O DAKİ SAYISI =4+3=7 O2’nin katsayısını bulmak için bileşiğin yapısındaki sayısı toplam sayısından çıkarılır. 7-1=6 Buna göre O2’nin yanına 6/2=3 yazılır. ==Tepkime kabı== ''Reaktör'' de denir. Laboratuvarlarda veya kimya sanayisinde kimyasal tepkimelerin gerçekleştiği kap veya cihazlara denir. Genellikle (cam), paslanmaz (çelik) veya kimyasal maddelerden etkilenmeyen herhangi bir alaşımdan yapılmışlardır. ==Tepkime ısısı== Bir kimyasal tepkimede bütün maddeleri aynı sıcaklıkta tutabilmek için tepkime sistemine eklenmesi veya sistemden uzaklaştırılması gereken ısı miktarıdır. Tepkime sisteminin içinde bulunduğu kabın basıncı sabit tutulduğunda ölçülen tepkime ısısı aynı zamanda (entalpi) olarak bilinen (termodinamik) nitelikteki değişimi, yani tepkime sonucunda oluşan ürünlerin entalpisiyle tepkimeye girenlerin entalpisi arasındaki farkı gösterir. Böylece sabit (basınç)ta tayin edilen tepkime ısısı DH sembolüyle gösterilen tepkime entalpisidir. DH negatif olduğunda tepkime ısıveren, tersi durumdaysa tepkime ısıalandır... Mesela, :H2 + Cl2 → 2HCl + 44 kkal tepkimesinde tepkimeye giren H2 ve Cl2 moleküllerinde iki [[atom]]u bir arada tutan bağların koparılması enerji ister. Bu enerji sağlandığında atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni düzenlemeye girerek yeni bağlar (HCl bağları) oluştururken dışarıya enerji verilir. Bu tepkimede dışarı verilen enerji daha önce alınan enerjiden fazla olduğundan neticede dışarıya enerji verilmiş olur (ısıveren tepkime). Buna karşılık; :H2 + I2 + 12,4 kkal → 2HI tepkimesinde alınan enerji verilen enerjiden fazla olup bu tepkime de ısıalan tepkime olur. ==Tepkime hızı== Tepkime hızı birim zamanda dönüşen madde miktarı anlamına gelir. Tepkime hızlarını karşılaştırabilmek için birim zamanda, birim hacimde değişen [[mol]] sayısı, yani derişim değişimi esas alınır. Bu durumda tepkime hızı (TH), birim zamanda madde derişimindeki değişim olarak ifade edilir. Mesela; :2NOCl(g) → 2NO + Cl2 tepkimesinde hız, NOCl, NO ve Cl2 derişimleri için ayrı ayrı yazılabilir. Tepkimeye giren NOCl yönünden tepkime hızı (TH1); :TH1 = NOCl derişimdeki azalma / zaman aralığı olarak tanımlanır. Buna göre NOCl ne kadar hızlı azalıyorsa, tepkime o kadar hızlı gerçekleşiyor demektir. Oluşan azot monoksit ve klora göre de; Bir tepkimenin oluşması çarpışma teorisiyle izah edilir. Bu teoriye göre tepkime verecek tanecikler ([[molekül]], [[atom]] veya [[iyon]]) mutlaka çarpışmalıdırlar. Ancak tepkime vermeleri için çarpışmaları da yetmez. Tepkime ancak moleküllerin uygun doğrultuda çarpışmaları ve ilaveten taneciklerin belirli bir enerjide olmalarıyla gerçekleşir. Tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin sahip olmaları gereken minimum enerjiye ''eşik enerjisi'' denir. Eşik enerjiye sahip tanecikler çarpıştığında moleküller birbiri içine girer ve atomlar yeni bir düzenlemeye girebilecek biçimde karmaşık hale gelir. Bu arada taneciklerin hızı yani [[kinetik enerji]]si azalır, [[potansiyel enerji]] de en yüksek seviyesine ulaşır. Yüksek potansiyel enerjili bu karmaşık hale aktifleşmiş kompleks adı verilir. Aktifleşmiş kompleksin enerji seviyesine varmak için gerekli enerjiye aktifleşme enerjisi denir. Bir tepkimenin hızına tesir eden faktörleri: # Tepkimeye giren maddelerin türü, # [[Derişim]], # [[Sıcaklık]], # [[Katalizör]] olarak sıralanabilir. '''ohhljhkhhkjhkjhjkh '''==Ayrıca bakınız== * [[Entalpi]] [[Kategori:Kimya]] [[ar:????? ???????]] [[be:???????? ???????]] [[bg:??????? ???????]] [[bs:Hemijska reakcija]] [[ca:Reacció química]] [[cs:Chemická reakce]] [[da:Kemisk reaktion]] [[de:Chemische Reaktion]] [[el:??µ??? ?????????]] [[en:Chemical reaction]] [[eo:Kemia reakcio]] [[es:Reacción química]] [[et:Keemiline reaktsioon]] [[fa:????? ???????]] [[fi:Kemiallinen reaktio]] [[fr:Réaction chimique]] [[gl:Reacción química]] [[he:????? ?????]] [[hr:Kemijska reakcija]] [[hu:Kémiai reakció]] [[id:Reaksi kimia]] [[io:Kemiala reakto]] [[is:Efnahvarf]] [[it:Reazione chimica]] [[ja:????]] [[ko:?? ??]] [[lt:Chemine reakcija]] [[lv:Kimiska reakcija]] [[mk:??????? ????????]] [[ms:Tindak balas kimia]] [[nds:Cheemsch Reakschoon]] [[nl:Chemische reactie]] [[nn:Kjemisk reaksjon]] [[no:Kjemisk reaksjon]] [[pl:Reakcja chemiczna]] [[pt:Reacção química]] [[ru:?????????? ???????]] [[sh:Hemijska reakcija]] [[simple:Chemical reaction]] [[sk:Chemická reakcia]] [[sl:Kemicna sprememba]] [[sq:Reaksioni kimik]] [[sr:???????? ????????]] [[su:Réaksi kimiawi]] [[sv:Kemisk reaktion]] [[ta:????????? ???????]] [[th:?????????????]] [[tl:Reaksyong kimikal]] [[uk:??????? ???????]] [[ur:??????? ?????]] [[vi:Ph?n ?ng hóa h?c]] [[zh:????]] [[zh-yue:????]]
Kimyasal tepkime bilgisi için webde arama yapın.

İlgili Olabilecek Başlıklar: