Cigerxvin .
Cigerxvin .
Asıl adı Şeyhmuz Hasan olan Cigerxvin,
1903 yılında
Mardinin Hesar Köyünde dünyaya geldi. Bir yaşındayken babası öldü, çok geçmeden annesini de kaybedince yetim kaldı. On kardeşiyle birlikte hayat mücadelesine giren Şeyhmuz köyde çobanlık yaptı. Okula gidemedi, ilk harfleri çobanken bir arkadaşından öğrendi. Medrese eğitimine başladı. On yıl çeşitli yerlerde imamlık yaptı.
1925te Şeyh Sait İsyanından sonra,
Suriyeye kaçanların
Ermeniler’le birlikte kurdukları Hoybun örgütüne katıldı. Celadet Bedirhanın çıkardığı Havar Dergisinde şiirlerini yayınlamaya başladı. Adını Cigerxvin diye değiştirdi.
Cigerxvinin birinci divanı
1974te yayımlandı. Daha sonra değişik tarihlerde Şam, Beyrut ve
İsveçte klasik-modern şiirlerinden oluşan yedi divanı daha yayınlandı. İki anı ve hikaye kitabının yanısıra, Kürt
Tarihi üzerine iki kitabı, Kürtçe sözlük çalışması, Kürt folkloru üzerindeki araştırma kitabı ve hayat hikayesini konu alan bir otobiyografisi vardır.
Birtakım sosyalist faaliyette de yer alan Cigerxvin, hayatının büyük bir kısmını Suriyenin Kamışlı şehrinde geçirdi, daha sonra İsveçe yerleşti.
Cigerxvin, 22
Ekim 1984te İsveçin başkenti Stockholmde öldü. Cenazesi, çok sayıda Kürt, Arap, Süryani ve Ermeni’nin katılımıyla Kamışlıdaki toprak evinin bahçesine gömüldü.
Medrese kültürü içerisinde yetişen Cigerxvin eserlerinde hem klasik edebiyatı devam ettirdi, hem de modern şiirde eserler verdi.
Cigerxvinin şiirlerinde özellikle solcu kişiliği ön plana çıkmıştır.
Xx
Hayat Hikâyem
Cigerxwîn Kürt Tarihi ve Kültürü Dizisi
Modern Kürt şiirinin öncüsü sayılan Cigerxwîn, Kürt tarihinin en olaylı, değişimlerle dolu dönemi olan 20. yüzyılda yaşamıştır. Bir şair ve eylemci olarak, Kürt tarihi içinde özel bir yer tutan pek çok olaya ya bizzat katılmış, tanık olmuş, ya da olayın kahramanlarıyla sohbet olanağı bulmuştur. Kıtlık, hastalık ve yağmanın hüküm sürdüğü seferberlik yıllarından
1925 Şeyh Sait İsyanına, Kürtlere kısmi haklar tanıyan
1958 Irak Devriminden
1970lerdeki Kürt örgütlenmelerine kadar pek çok olaya yer veriliyor “Hayat Hikâyem”de. Rahat bir üslupla yazılan ve geniş ayrıntılara yer veren kitabın Kürt tarihine olduğu kadar Ortadoğu tarihine de pek çok yönden ışık tuttuğu rahatlıkla söylenebilir. Cegerxwînin “Hayat Hikâyem” başlığı altında anlattıkları, gerçekte sadece bu büyük, bilge Kürt şair ve düşünürünün değil tüm Kürtlerin hikâyesidir.
“Şimdiye kadar sadece büyük ve ünlü insanların hayatı yazıldı. Oysa benim düşünceme göre, bu büyük iş, tarihlerini yazma işi, aydına, düşünüre, yurtsevere ve insansevere düşmektedir. Böylece biz hem halkımıza hem de insanlığa kutsal ve yerinde bir hizmette bulunmuş olacağız.” (Cigerxwîn)
•Dîwana yekem: Prîsk û Pêtî ,
1945 Şam
•Dîwana diwem: Sewra Azadî ,
1954 Şam
•Dîwana siyem: Kîme Ez?
1973 Beyrûd
•Dîwana çarem: Ronak , Weşanên Roja Nû ,
1980 Stockholm
•Dîwana pêncem: Zend-Avista , Weşanên Roja Nû,
1981 Stockholm
•Dîwana sesem: Sefeq , Weşanên Roja Nû
1982 Stockholm
•Dîwana heftem: Hêvî , Weşanên Roja Nû
1983 Stockholm
•Dîwana hestem: Astî , Weşanxana Kurdistan ,
1985 Stockholm
İlgili Olabilecek Başlıklar: