Charlotte Elizabeth Aisse
charlotte elizabeth aisse (1693-1733)
bir çerkez şehrinin istilası sırasında , 4-5 yaşındayken türkler tarafından istanbul`a getirilen aisse ; burada , fransa'nın istanbul büyükelçisi , marki ferriol tarafından bir köle pazarından satın alınmış ve voltaire'in hayran olduğu argental`in babası , kont aegental tarafından. fransa'ya getirilmiştir.adı "ayşe" 'nin bozulmuş bir şekli olan bu kız , argental tarafından paris'e getirildikten sonra , marki ferriol'ün baldızı madam ferriol, onu kendi çocuklarından hiç ayırmadan, iyi bir eğitim vermiştir.
paris'te, herkeste derin bir hayranlık uyandıran aisse; bu kokuşmuş toplumda, saflığını, erdemini ve ruh inceliğini korumasını bilmiştir .tam bir fransız gibi ince bir şekilde yetişen aisse, ferriol ailesinin bağlantıları sayesinde, politika dünyası ile ilgilenmiştir. voltaire, montesquieu, fontenelle ve madam deffand ile tanışmış; madam staal-delaunay ile arkadaş olmuştur. staal-delauney, "anılar" adlı eserinde, aisse'yi; o dönemin, en önemli kişileri arasında saymıştır.
aisse, şövalye aydie ile büyük bir aşk yaşamış ve ondan celeni adında bir kız çocuğu olmuştur. ancak, bilinmeyen nedenlerden dolayı, onunla evlenmeyi kabul etmemiştir . bir ara, ağır bir vereme yakalanmış; ancak, buna rağmen, tutkularını kaybetmemiş ve aşkına karşı savaşım vermek için de , mektuplarını kaleme almıştır.mektuplarını, çok eski ve içten dostu olan madam calandrini'ye yazmıştır. ona bütün sırlarını açmış ve şövalye aydiye'ye duyduğu büyük aşkı, 1726'dan 1733'e kadar yazdığı mektuplarında dile getirmiştir. yazar, 13 mart 1733'de paris'te ölmüştür .
aisse, kendisine uymayan bir dünyada kaybolmuş birisidir. onun; asil, yumuşak ve sempatik duyguları vardı. yanlış yapsa bile, taşıdığı erdem ve hıristiyanlık ruhu ; onun bu yanlışlarının, su yüzüne çıkmasına engel oluyordu. düşündüğü gibi, hissettiği gibi ve içgüdüsel olarak yazdı. aisse, bu hoş mektuplarında; dünyevi yaşamın taslarlarını, iyilik mesajı veren öyküleri, küçük saray dedikodularını , tiyatroları ve caddeleri, daima rahat bir anlatımla, dile getirmeyi bilmiştir.
canlı izlenimleri, mektuplarındaki öykülere; hareketlilik ve akıcılık vermesi için yeterliydi. ayrıca, bu öykülerin basit ve doğal olması, olağanüstü bir içtenlik kazandırıyordu .onun çizdiği karakterler; bize, racine'in figürlerini anımsatır. aisse'nin mektupları; ne madam
sevigne'nin kiler gibi kısa bildiri şeklindedir, ne de matmazel lespinasse`inkiler gibi aşk çığlıkları içerir. teknik anlamda,sırları yansıtan bu mektup şekli, ilk olarak kendisi tarafından ortaya atılmıştı. 40 yıl sonra, bu "sırdaş mektup" türü; madam riccoboni tarafından kullanılmış ve ona, bu alanda büyük ün getirmiştir.
kaynak: http://www.asmakat.com/aissehayat.htm
İlgili Olabilecek Başlıklar:
