Cali Kuslari Terzi Kuslari ve Eski Dunya Otegenleri
ÖTEĞENGİLLER» veya öbür adıyla «çalıbülbülügiller» denilen aile çok değişik kuş gruplarını içine alır. Bunların çoğu Eski Dünyada yaşar ve kuluçka zamanında Kuzey Kutbu Dairesine kadar çıkarlar.
Bu aileyi meydana getiren gruplardan «Phylloscopus» Eski Dünyanın soğuk ve ılımlı kuşaklarında yaşayan, ayrıca Yeni Dünyanın kuzey batısında da bir türü bulunan küçük kuşlardır. Gagaları kuvvetsiz, bacakları orta uzunlukta, kanatları nispeten uzun, kuyrukları orta, tüyleri her iki cinste hemen hemen eş renktedir. Bu kuşların hepsinde sırt zeytunî renkli, karın arkaya doğru beyaz, kanat ve kuyruk tüyleri içte beyaz, dışta ince yeşil kenarlı olmak üzere zeytuni kahverengidir. Gruba giren öteğenler çoğunlukla 11-12 santim uzunluğundadır. «Söğüt öteğeni» (Phylloscopus trochilus), «dağ öteğeni» (Phylloscopus bonellii), «orman öteğeni» (Phylloscopus sibilatrix) gibi türleri vardır. Amerikada yaşayan tür «Alaska söğüt öteğeni» dir (Phylloscopus borealis kennicotti). Grubun Yeni Dünyaya sokulmuş bu tek üyesi, öyle iken Doğu Yarımküresinde kışlamaya devam eder. Tabiat bilginleri, bu kuşların küçük sürülerine Filipinlerdeki İmzon adasının orman ağaçlarının tepesinde sakin sakin beslenirken rastlamışlardır. Bu minik yeşil öteğenin tabiatta akraba türlerden ayırt edilmesi çok zordur.
İkinci bir öteğen grubu «çekirge öteğenleri» dir (Locustella). Bunların vücutları uzun, bacakları da uzun ve uzun parmaklı, kanatlan kısa ve yuvarlanmış, kuyrukları orta uzunlukta, enli ve kademelidir. Bu türün rengi, sırtta ve göğsün üst kısmında daha koyu lekeli bir koyu kahvemsi yeşildir. Büyük Britanya, İskandinavya ve Eusya üzerinden Orta Avrupaya yayılan ve Güney Avrupayla Kuzey Afrikada kışlayan bu öteğenler daha çok ovalarda yaşarlar. Grubun tipik üyelerinden «çekirge öteğeni» (Locustella jtıaevia) 13 -14 santim uzunluğundadır.
Gene Eski Dünyanın kuzey enlemlerinin öteğenlerinden «Aeroeephalus» grubunun nereleri tercih ettiğini anlamak için türlerinin adlarına bakmak kâfidir: «Irmak öteğeni» (Acrocephalus fluviatilis), «su ardıcı» (Acrocephalus paludicola), «bataklık ardıcı» (Acrocephalus pallustris), «sazlık ardıcı» (Acrocephalus scirpaceus) gibi. Bunların hepsi ince yapılı kuşlardır. Başları uzun ve yassı alınlı, gagaları kuvvetli, kanatları kısa ve yuvarlanmış, kuyrukları orta uzunlukta, oldukça sert kahverengimsi tüyleri sazlık çevrelerde kamuflaj kurallarına uygundur. Daima yerde bulunan bu öteğenler, şarkılanyle suları ve bataklıkları çın çın çınlatırlar. İrilikleri çekirge öteğenleri kadardır.
Gene öteğenlerden «mukallit» (Hippolais) grubuna bazı dillerde «piç bülbüller» denilmektedir. Avrupa, Asya ile Afrikaya yayılmış bu öteğenlerin bacakları kuvvetli, gagaları iri, yassı ve geniş, kanatlan orta uzunlukta, kuyrukları orta uzunlukta veya kısadır. »Ak mukallit» (Hippolais pallida) ile «sarı mukallit» (Hippolais icterina) türleri iyi bilinir.
Mukallitler akrabalarından daha nazik bünyeli kuşlardır. İlkbaharda ağaçlar iyice yapraklanmadan orta ile kuzey enlemlerdeki yurtlarına dönmezler. Buna karşılık şarkıları, «bülbül» lâkabını haklı çıkartacak derecede enfestir.
Öteğen gruplarının içinde en iyi bilineni «gerçek öteğenler» dir (Sylvia). Bunların da yapıları ince, bacakları oldukça kısa, fakat kuvvetli, kanatları orta uzunlukta ve hafif yuvarlanmış, kuyrukları kısa veya orta uzunlukta, tüyleri ipek gibi yumuşaktır. Daha çok Eski Dünyanın kuzey kuşaklarında yaşayan gerçek öteğenlerin 30 türü, yapraklı ve iğneli ağaç ormanlarında, çalılıklarda, bahçelerde, yükseklerde olduğu kadar çukur yerlerde de bulunurlar. Sesleri enfestir. Böcekler, örümcekler ve türlü yemişlerle beslenirler.
İlgili Olabilecek Başlıklar: