CABER KALESİ
Sûriyenin kuzeyinde, Fırat Nehrinin sol kıyısında eski bir kale. Bugün harâbe hâlinde olan bu kale, Rakka şehrinde Balise giden yol üzerinde, Rakkanın 50 km batısında, Halep şehrinin 110 km doğusunda yer almaktadır.
İslâmiyetten önceki devirde ve İslâmiyetin başlangıcı sırasında buranın ismi Davsara idi.
Müslüman coğrafya âlimleri burası için "Davsen" adını kullandılar. Hicri 5. asırda Benî Kuşeyrli Caber tarafından zaptedildiği için bu isimle şöhret bulmuştur. Bu kale 1087de Sultan Celâleddîn Melikşah tarafından zaptedilmiş ve Halepteki Ukaylilerin sonuncusu Sâlime verilmiştir. 1146da Musul Emîri Atabeg Zengi tarafından kuşatılmış ise de, ölümü üzerine zaptedilememişti. Ancak daha sonra bu kale Ukayliler tarafından Atabeg Zenginin oğlu Nûreddîn Zengiye teslim edildi. 1206da Harzemşâhların istilâsına, 1260ta da zâlim Hülâgünün yağmasına ve tahribâtına mâruz kalmıştır. Memlûklüler zamânında Halebe bağlanan kale, Kılavunun hükümdârlığının son zamanlarında tâmir edilmiş sonra da Döğer adlı
Türkmen Boyunun eline geçmiştir. Döğerli beyler, Memlûklüler ve Osmanlılar zamânında kaleye hâkim olmuşlardır.
Osmanlı vakanüvislerine göre
Caber Kalesi,
Osmanlı Devletinin kurucusu olan
Osman Beyin büyük babası, Fırat Nehrini geçerken şehid olan Süleymân Şâhın gömüldüğü yerdir. Burada Süleymân Şaha âit olduğu tesbit edilen türbe, Osmanlı Sultânı İkinci Abdülhamîd Han tarafından yeniden yaptırılmıştır.
Caber Kalesi Osmanlı Devleti zamânında Rakka kazâsına bağlı bir nahiye merkeziydi. Birinci Dünyâ Harbinden sonra Osmanlı Devletinin yıkılması üzerine
1918 yılı sonlarına doğru İngilizler tarafından işgâl edildi. Sonradan Sûriye Devleti sınırları içine dâhil edildi.
20
Kasım 1921de
Türkiye ile
Fransa hükûmetleri arasında imzâlanan
Ankara İtilâfnâmesinin 9. maddesi gereğince; Osmanlı sülâlesinin kurucusu olan Sultan Osman Hanın büyük babası Süleymân Şahın,
Caber Kalesindeki Türk mezarı diye tanınan kabri, müştemilâtı ile berâber
Türkiyenin malı sayılmış ve Türkiyeye orada muhâfızlar bulundurmak ve bayrağını çekmek hakkı tanınmıştır.
İlgili Olabilecek Başlıklar: