Almanca
AlmanyaAvusturyaİsviçre LüksemburgLihtenştayn Belçika Avrupa Birliği
|kurum=-
|alfabe=
Latin alfabesi
|iso1=de|iso2=ger|sil=GER
|wikidili=de
}}
300px
Almanca (
Deutsch),
Hint-Avrupa dillerinin
Cermen dilleri koluna bağlıdır ve dünyanın yaygın dillerinden biridir.
Avrupa Birliği'nin resmî dillerinden biri ve en çok konuşulanıdır. Özellikle
Almanya,
Avusturya,
Lihtenştayn,
Lüksemburg,
İsviçre'nin büyük bölümü,
İtalya'nın
Güney Tirol bölümü,
Belçika'nın doğu kantonları,
Polonya ve
Romanya'nın kimi bölgeleri ve
Fransa'nın
Alsas-Loren bölgesinde konuşulmaktadır. Ayrıca bu ülkelerden kimilerine özgü eski sömürgelerde (
Namibya gibi) dikkate değer ölçüde Almanca konuşan nüfûsa rastlanır. Çeşitli Doğu Avrupa ülkelerinde Almanca konuşan azınlıklar bulunmaktadır. Bunların arasında
Rusya,
Macaristan ve
Slovenya sayılabilir. Ayrıca Kuzey Amerika'nın (özellikle
ABD), Latin Amerika'da
Arjantin ve
Brezilya'nın kimi bölgelerinde Almanca konuşulmaktadır.
38 ülkede yaklaşık 120 milyon kişinin konuştuğu Almanca, özellikle
Almanya,
İsviçre ve
Avusturya'da konuşulmaktadır.
Türkiye'de 25.000 kadar Alman ikâmet etmektedir. Bu grup eski tâbiriyle "Bosporus-Deutsche" ("Boğaziçi Almanları") ve Akdeniz Bölgesinde yaşayan
Alman vatandaşlarından oluşmaktadır.
thumb'da
anadili Almanca olanların dağılımı]]
Standart Almanca
Almanca dilbiliminde standart Almanca'nın farklı çeşitleri değil, sadece geleneksel bölgesel türler diyalekt olarak adlandırılır.
Standart Almanca belli bir bölgenin geleneksel diyalekti olarak değil, yazılı dili olarak doğmuştur. Bununla birlikte standart Almanca'nın geleneksel bölgesel diyalektlerin yerini aldığı yerler de vardır; Kuzey Almanya'da, özellikle de ülkenin diğer kısımlarındaki önde gelen şehirlerde dilin hızla yayılmasının sebebi budur.
Standart Almanca bölgesel olarak, özellikle de Almanca konuşulan ülkeler arasında farklılıklar gösterir; özellikle sözcük ve bazı telaffuz farklılıkları ve hatta zaman zaman gramer ve imlâ bakımından faklılıklar görülür. Bu çeşitlilik yerel diyalekt türleri ile karşılaştırılmamalıdır. Standart Almanca'nın bölgesel türleri belli bir dereceye kadar yerel diyalektlerden etkilenseler de, çok farklıdırlar. Bu yüzden Almanca birden fazla standart türü olan bir dil olarak değerlendirilmektedir.
İsviçre'nin Almanca konuşulan bölümlerinde diyalekt ve standart dil karışımı çok nadir kullanılır ve yazılı dilde standart Almanca'nın kullanımı kısıtlıdır. İsviçre standart Almancası yalnızca İsviçre Almancası diyalektlerini anlamayan insanlarla konuşulur. Okullarda kullanılması olasıdır.
Almanca Gramer
Cinsler
Almanca'da eril (männlich/Maskulinum), dişil (weiblich/Femininum) ve yansız (sächlich/Neutrum) olmak üzere üç cins vardır. Çoğu isim için bir cins tanımlaması olmayan İngilizce'nin aksine, Almanca bir ismin ve ismin işaret ettiği şeyin cinsi çoğunlukla farklılık gösterir. Örneğin; Almanca'da bir taş (der Stein) erildir, oysa bir kız (das Mädchen) yansızdır. Yani bir ismin cinsi temelde gerçek cinsiyetine değil, sözcüğün biçimine bağlıdır. Fransızca gibi pek çok dilde de geçerli olan bu duruma “dilbilgisel cins” denir. Örneğin; “Mädchen” sözcüğü, “genç kadın” anlamına gelen eski dişil Almanca isim die Magd'ın (günümüzde nadiren kullanılır ve İngilizce bir sözcük olan “maid” ile ilişkilidir) küçültülmüş biçimidir ve -chen küçültme eki ile biten sözcüklerin tamamı yansız sözcüklerdir. Şu üç bilinen örnekte dilbilgisel cinsin gelişigüzel doğası görülebilmektedir: “bıçak” (das Messer) yansız, “çatal” (die Gabel) dişil ve “kaşık” (der Löffel) eril bir sözcüktür. Almanca öğrencilerine, çoğunlukla Almanca sözcükleri beraberindeki belirli tanımlıkları ile kullanmaları tavsiye edilir (İngilizce'deki “the” sözcüğüne eşdeğer).
Çoğullar
Çoğulları oluşturmak için Almanca'da on iki farklı yol vardır. Yabancı dil olarak Almanca öğrenen bir öğrenci, öğrendiği her sözcüğün çoğulunu da öğrenmek durumundadır. Dişil isimlerin büyük çoğunluğu çoğul oluşturmada kurallı olsa da, çoğu eril ve yansız isimler öyle değildir. Örneğin; bazen çoğullar “n” veya “en” ile oluşturulur, bazen de çift nokta ve “e” veya çift nokta ve “en” ile oluşturulur, diğer çoğullar ise tekilleri ile aynıdır, bazılarında “er” veya çift nokta ve “er” eklenir.
Alman alfabesi ve söyleniş
Diftonglar ve özel sesler
Temel söz dağarcığı
Resim:PPlaquecloseup.svg|der Mensch
Resim:Human-man.png|der Mann
Resim:Human-woman.png|die Frau, die Dame
Resim:Animalia_diversity.jpg|das Tier
Resim:Raunkiaer.jpg|die Pflanze, das Gewächs, das Kraut
Resim:Afghan Hound.jpg|der Hund
Resim:HouseSparrow23.jpg|der Vogel
Resim:Discus_fish.jpg|der Fisch
Resim:Cat03.jpg|die Katze
Resim:Sisistrus miliaris miliaris.jpg|die Schlange
Resim:Bufo periglenes1.jpg|der Frosch
Resim:Emys orbicularis Tajba.jpg|die Schildkröte
Resim:Long-jawed orb weaver spider.jpg|die Spinne
Resim:Podarcis hispanica.jpeg|die Eidechse
Resim:Kodiak Brown Bear.jpg|der Bär
Resim:Holsteiner Apfelschimmel-2005.jpg|das Pferd
Resim:Reef2063.jpg|der Polyp
Resim:Rhode Island Red.jpg|die Henne
Resim:Septembre 2004 11.jpg|die Ameise
Resim:Delias mysis The Union Jack Butterfly.jpg|der Schmetterling
Resim:Regenwurm1.jpg|der Wurm - Solucan
Resim:Saddleback (Sibine stimulea).jpg|die Raupe - Tırtıl
Resim:Salix Alba.jpg|der Baum
Resim:Tulip - floriade canberra02.jpg|die Blume, die Blüte
Resim:Gras.jpg|das Gras, der Rasen, die Wiese
Resim:Apricot fruit.jpg|die Frucht
Resim:Suppengrün-2.jpg|das Gemüse
Resim:Tomato.jpg|die Tomate / der Paradeiser
Resim:Potato plant.jpg|die Kartoffel / der Erdapfel
Resim:Red Hot Chilli Peppers.jpg|die Chilischoten
Resim:Aubergine.jpg|die Aubergine
Resim:Cabbage.jpg|der Kohl
Resim:Boletus edulis EtgHollande 041031 091.jpg|der Pilz
Resim:Green peas.jpg|die Erbse
Resim:Carrot.jpg|die Karotte
Resim:Two colors of onions.jpg|die Zwiebel
Resim:Red apple.jpg|der Apfel
Resim:More pears.jpg|die Birne
Resim:Banana.arp.750pix.jpg|die Banane
Resim:Close up grapes.jpg|die Traube
Resim:Citrullus vulgaris.jpg|die Wassermelone
Resim:Pineapple1.JPG|die Ananas
Resim:Mandarina.jpg|die Mandarine
Resim:Lemon.jpg|die Zitrone
Bazı Türkçe sözcüklerin Almanca karşılıkları
Evet - Ja [yâ]
Hayır - Nein [nayn]
Teşekkür ederim - Danke (schön) [dañkı (şön)]
Çok teşekkür ederim - Danke sehr / Vielen Dank [dañkı zeğä / fîlın dañk]
Lütfen - Bitte [bitı]
Özür dilerim - Entschuldigung [entşûldigûñ]
Üzgünüm - Es tut mir leid [es tût miı layt]
Merhaba - Hallo [halo]
Güle güle - Auf wiedersehen [auf vîdızeğın] Tschüss [çüss]
Görüşürüz - Bis bald [bis balt]
Günaydın - Guten Morgen [gutın môğgın]
Hoşça kal (Elveda) - Leb wohl! [lep vol] - Tschüss [çüss]
İyi akşamlar - Guten Abend [gûtın âbınt]
İyi geceler - Gute Nacht [gûtı naht]
Ben - ich [ih]
Sen / siz [kibar] - du / Sie [dû / zî]
Biz - wir [viğa]
Siz(ler) - Ihr [îğa]
Onlar - sie [zî]
Nasılsın? - Wie geht es dir? [vî geğt es diğa]
Nasılsınız? - Wie geht es Ihnen? [vî geğt es înın]
(Çok) İyi - (Sehr) Gut [(zeğä) gût]
Kötü - Schlecht / Nicht gut [şleht / niht gût]
Çok (zaman / iş) - viel (Zeit / Arbeit) [fîl (tsayt / âbayt)]
Çok (ilginç / pahalı) - sehr (interessant / teuer) [zeğä (integesant / toyä)]
Çocuk - (das) Kind [(das) kint]
Kız çocuk - (das) Mädchen [(das) meğdhın]
Erkek çocuk - (der) Junge [(değa) yûñı]
Anne - (die) Mutter [(dî) mûtä]
Baba - (der) Vater [(değä) fâtä]
Kız Arkadaş - (die) Freundin [(dî) fgoyndın]
Erkek Arkadaş - (der) Freund [(değä) fgoynd]
Bay - Herr [heğa]
Bayan - Frau [fgau]
Biraz - ein bisschen [ayn bisşın]
Hepsi - alles [âlıs]
Dün - gestern [gestän]
Bugün - heute [hoytı]
Yarın - morgen [moğgın]
Hafta - (die) Woche [(dî) vohı]
Ay - (der) Monat [(değa) monat]
Yıl - (das) Jahr [(das) yâ]
Mevsim - (die) Jahreszeit [(dî) yâgıstsayt]
Hangi? - Welche? (velhe)
Tanıştığıma Memnun Oldum - Freut Mich (Furoytmih)
İngilizce ve Almancadaki sözcük benzerlikleriAyrıca bakınız
Avusturya Standart Almancası
Eski Yüksek Almanca
Cermen dilleri
İlgili Olabilecek Başlıklar: